Trong báo cáo nghiên cứu khoa học y học, slide là công cụ giúp người nghiên cứu trình bày nội dung một cách cô đọng, trực quan và thuyết phục. Một bài trình chiếu tốt không nên sao chép toàn bộ luận văn hay báo cáo nghiên cứu, mà cần chọn lọc những thông tin quan trọng, đặc biệt là các kết quả trực tiếp trả lời mục tiêu nghiên cứu.
1. Những yêu cầu cơ bản
Slide cần có bố cục logic, nội dung ngắn gọn và số liệu chính xác. Mỗi slide nên tập trung vào một thông điệp chính, hạn chế các đoạn văn dài và ưu tiên sử dụng bảng, biểu đồ hoặc hình ảnh khi phù hợp.
Đối với nghiên cứu y học, các số liệu như tỷ lệ %, trung bình, độ lệch chuẩn, OR, RR, HR, khoảng tin cậy 95% và giá trị p phải được kiểm tra kỹ trước khi đưa lên slide. Bảng biểu cần được đơn giản hóa, chỉ giữ lại những thông tin cần thiết để người nghe có thể nhanh chóng nhận biết kết quả.
Thiết kế nên thống nhất về font chữ, màu sắc, tiêu đề và cách trình bày. Không nên sử dụng quá nhiều hiệu ứng hoặc hình ảnh trang trí. Cỡ chữ phải đủ lớn để đọc được khi trình chiếu; có thể tham khảo khoảng 28–36 pt cho tiêu đề và 20–28 pt cho nội dung chính.
Các hình ảnh, bảng biểu hoặc số liệu lấy từ nguồn khác cần được ghi nguồn. Đặc biệt, khi sử dụng hình ảnh người bệnh, cần bảo đảm nguyên tắc bảo mật thông tin và đạo đức nghiên cứu.
2. Gợi ý bố cục bài trình bày 20 slide
Với một bài báo cáo NCKH y học khoảng 20 slide, có thể xây dựng theo trình tự sau:
Slide 1. Trang tiêu đề
Gồm tên đề tài, họ tên người thực hiện, đơn vị/cơ sở nghiên cứu và người hướng dẫn nếu có. Trang đầu nên đơn giản, tránh đưa quá nhiều thông tin.
Slide 2. Đặt vấn đề
Trình bày ngắn gọn bối cảnh và lý do thực hiện nghiên cứu. Có thể sử dụng 1–2 số liệu quan trọng để chứng minh vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn.
Slide 3. Tính cấp thiết của đề tài
Nêu khoảng trống kiến thức hoặc vấn đề thực tiễn mà nghiên cứu muốn giải quyết. Phần này cần trả lời câu hỏi: Tại sao cần thực hiện nghiên cứu này?
Slide 4. Mục tiêu nghiên cứu
Trình bày rõ mục tiêu tổng quát và các mục tiêu cụ thể. Đây là slide quan trọng vì toàn bộ kết quả và kết luận sau đó phải hướng đến việc trả lời các mục tiêu này.
Slide 5. Thiết kế nghiên cứu
Giới thiệu thiết kế nghiên cứu, ví dụ: mô tả cắt ngang, bệnh-chứng, đoàn hệ, thử nghiệm lâm sàng... Có thể sử dụng sơ đồ để minh họa quy trình nghiên cứu.
Slide 6. Đối tượng và địa điểm nghiên cứu
Nêu đối tượng nghiên cứu, tiêu chuẩn lựa chọn, tiêu chuẩn loại trừ, địa điểm và thời gian nghiên cứu ở mức cần thiết.
Slide 7. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
Trình bày cỡ mẫu, cách tính cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu. Nếu công thức quá dài, có thể chỉ đưa công thức chính và giải thích bằng lời.
Slide 8. Biến số và phương pháp thu thập số liệu
Giới thiệu những nhóm biến số chính, công cụ thu thập và quy trình thu thập dữ liệu. Không cần đưa toàn bộ danh sách biến số lên slide.
Slide 9. Phương pháp phân tích số liệu
Nêu phần mềm và các phương pháp thống kê chính được sử dụng, chẳng hạn SPSS, Stata, R hoặc EpiData, cùng các phép kiểm phù hợp với mục tiêu nghiên cứu.
Slide 10. Đạo đức nghiên cứu
Trình bày ngắn gọn về phê duyệt đạo đức, sự đồng thuận tham gia nghiên cứu và bảo mật thông tin đối tượng nghiên cứu nếu có.
Slide 11. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
Trình bày những đặc điểm cơ bản như tuổi, giới, địa điểm, đặc điểm nhân khẩu học hoặc các đặc điểm lâm sàng chính. Nên ưu tiên biểu đồ hoặc bảng ngắn gọn.
Slide 12. Kết quả theo mục tiêu 1
Trình bày những kết quả trực tiếp trả lời mục tiêu nghiên cứu thứ nhất. Đây là phần trọng tâm nên ưu tiên biểu đồ, bảng hoặc hình ảnh.
Slide 13. Kết quả theo mục tiêu 2
Tiếp tục trình bày các kết quả trả lời mục tiêu thứ hai, tập trung vào những phát hiện quan trọng nhất.
Slide 14. Kết quả theo mục tiêu 3
Nếu nghiên cứu có mục tiêu thứ ba, trình bày kết quả tương ứng. Nếu không có, có thể sử dụng slide này cho một kết quả nổi bật hoặc phân tích bổ sung.
Slide 15. Các yếu tố liên quan
Trình bày những yếu tố có liên quan đến kết quả nghiên cứu. Với nghiên cứu phân tích, có thể sử dụng bảng hoặc biểu đồ thể hiện OR/RR/HR, 95% CI và giá trị p.
Slide 16. Kết quả nổi bật
Chọn khoảng 3–5 phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu. Đây là slide giúp người nghe ghi nhớ những kết quả chính trước khi chuyển sang phần bàn luận.
Slide 17. Bàn luận
So sánh những kết quả chính với các nghiên cứu trước đây, đồng thời giải thích những điểm tương đồng hoặc khác biệt. Không cần đưa toàn bộ phần bàn luận của bài nghiên cứu lên slide.
Slide 18. Điểm mạnh và hạn chế
Nêu những điểm mạnh nổi bật và hạn chế quan trọng của nghiên cứu. Phần hạn chế cần trình bày trung thực và ngắn gọn, đồng thời có thể đề cập đến ảnh hưởng của hạn chế đối với việc diễn giải kết quả.
Slide 19. Kết luận và kiến nghị
Kết luận phải bám sát từng mục tiêu nghiên cứu, chỉ đưa ra những kết luận được hỗ trợ bởi kết quả. Nếu phù hợp, bổ sung một số kiến nghị có tính thực tiễn.
Slide 20. Cảm ơn và trao đổi
Có thể trình bày đơn giản với nội dung “Xin trân trọng cảm ơn!” và dành không gian cho phần câu hỏi, thảo luận với hội đồng hoặc người nghe.
3. Nguyên tắc quan trọng khi thiết kế 20 slide
Không nhất thiết mọi nghiên cứu đều phải sử dụng đúng 20 slide. Số lượng slide cần điều chỉnh theo thời lượng báo cáo, loại nghiên cứu và yêu cầu của hội đồng. Tuy nhiên, cấu trúc 20 slide trên có thể được sử dụng như một khung tham khảo để xây dựng bài trình bày có trình tự rõ ràng.
Trong toàn bộ bài, nên dành nhiều không gian nhất cho kết quả nghiên cứu, bởi đây là phần thể hiện giá trị chính của công trình. Phần đặt vấn đề và phương pháp cần đủ để người nghe hiểu nghiên cứu được thực hiện như thế nào, nhưng không nên chiếm quá nhiều thời gian.
Một bộ slide NCKH y học hiệu quả cần đạt được ba yêu cầu: nội dung khoa học chính xác, trình bày trực quan và tập trung vào thông điệp chính. Người nghe nên có thể nhìn vào slide để nắm được kết quả quan trọng, trong khi phần giải thích chuyên sâu được thực hiện bằng lời của người thuyết trình.
-------------------------------------------------------
*Itam Edu cùng đội ngũ chuyên gia từ các trường Đại học Y dược trên cả nước hỗ trợ Nghiên cứu khoa học: https://itam.edu.vn/khoa-hoc/ho-tro-thuc-hien-nghien-cuu-khoa-hoc.html
THÔNG TIN CHI TIẾT VUI LÒNG LIÊN HỆ:
Website: https://itam.edu.vn/khoa-hoc.html
Hoặc Hotline:
☎️Ms Trang 0984 497 443
☎️ Ms Ngân 0984 407 554
Trân trọng cảm ơn!
Yêu cầu của bạn đã được ghi nhận.